Con bạn vừa thay kính vài tháng trước nhưng đã nheo mắt, ngồi sát tivi trở lại? Đó là dấu hiệu thường gặp của cận thị tiến triển và đo độ, cắt kính mới chỉ giúp nhìn rõ tạm thời, không làm chậm tốc độ tăng độ. Đây là lý do kiểm soát cận thị cho trẻ em cần một quy trình thăm khám đủ sâu để tìm ra vì sao độ cận đang tăng nhanh, chứ không chỉ đo xem trẻ đang cận bao nhiêu.

Đó cũng là lý do Mercy Vision Care Center xây dựng quy trình kiểm soát cận thị cá nhân hóa 24 bước – từ đánh giá khúc xạ, khám chức năng mắt, thị giác hai mắt, đến đo chiều dài trục nhãn cầu và lập phác đồ điều trị riêng cho từng trẻ.

1. Cận thị tiến triển là gì? Vì sao cha mẹ không nên chủ quan

Cận thị tiến triển là tình trạng độ cận của trẻ tiếp tục tăng theo thời gian, do nhãn cầu vẫn đang trong quá trình phát triển. Về bản chất, khi trục nhãn cầu dài ra nhanh hơn mức bình thường, hình ảnh hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc – đây mới là nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ nhìn mờ dần, chứ không đơn thuần là “mắt yếu đi”.

Nhiều phụ huynh cho rằng chỉ cần đổi kính đúng độ mỗi lần tái khám là đủ. Trên thực tế, kính gọng thông thường chỉ giải quyết phần nhìn rõ trước mắt, không tác động đến tốc độ dài ra của trục nhãn cầu. Nếu không được theo dõi và can thiệp phù hợp, trẻ khởi phát cận thị càng sớm thì thời gian độ cận tiếp tục tăng càng dài, kéo theo nguy cơ cận thị nặng và các vấn đề về đáy mắt khi trưởng thành.

2. Dấu hiệu cho thấy trẻ cần được kiểm soát cận thị

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên sâu nếu nhận thấy một trong các dấu hiệu sau:

• Nhìn mờ trở lại dù mới thay kính trong vòng 3-6 tháng
• Nheo mắt, cúi sát sách vở hoặc ngồi gần tivi hơn bình thường
• Dụi mắt thường xuyên, than đau đầu hoặc mỏi mắt sau khi học
• Kết quả học tập giảm sút mà chưa rõ nguyên nhân
• Gia đình có bố mẹ hoặc anh chị em ruột cận nặng, hoặc trẻ sinh non, nhẹ cân

Bên cạnh đó, dù chưa có dấu hiệu rõ ràng, trẻ trong độ tuổi đi học vẫn nên được khám mắt định kỳ 6-12 tháng/lần, vì giai đoạn này mắt thay đổi nhanh và trẻ thường không tự nhận biết được thị lực của mình đang giảm.

3. Kiểm soát cận thị khác gì so với đo kính thông thường?

Một buổi đo kính thông thường thường chỉ dừng ở việc đo thị lực và kê đơn kính mới. Trong khi đó, kiểm soát cận thị là một quá trình theo dõi dài hạn, đòi hỏi:

• Đánh giá không chỉ độ cận hiện tại mà cả tốc độ tiến triển qua từng lần khám
• Đo chiều dài trục nhãn cầu – chỉ số phản ánh chính xác mức độ tiến triển, thay vì chỉ dựa vào độ khúc xạ
• Xác định yếu tố nguy cơ của riêng từng trẻ (di truyền, thói quen sinh hoạt, tật khúc xạ đi kèm)
• Lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp và có kế hoạch tái khám cụ thể

Vì mỗi trẻ có tốc độ tăng độ, cấu trúc mắt và yếu tố nguy cơ khác nhau, một phác đồ kiểm soát cận thị hiệu quả không thể áp dụng rập khuôn cho tất cả – đây là lý do quy trình cần được cá nhân hóa theo từng bước.

4. Quy trình kiểm soát cận thị cá nhân hóa 24 bước tại Mercy Vision Care Center

Toàn bộ quy trình được chia thành 4 giai đoạn, đi từ đánh giá tổng quát đến lập phác đồ điều trị chuyên sâu.

Giai đoạn 1 – Đánh giá khúc xạ (Bước 1-6)

Xác định chính xác tình trạng khúc xạ hiện tại của trẻ, làm nền tảng cho các bước đánh giá tiếp theo:

• Đo thị lực
• Đo khúc xạ tự động
• Đo độ kính cũ
• Đo khúc xạ chủ quan
• Nhỏ liệt điều tiết & soi bóng đồng tử
• Kê đơn kính

Giai đoạn 2 – Khám chức năng mắt (Bước 7-10)

Kiểm tra sức khỏe tổng thể của mắt để loại trừ các bệnh lý nhãn khoa khác có thể ảnh hưởng đến thị lực:

• Đo nhãn áp
• Khám sinh hiển vi
• Kiểm tra đồng tử & vận nhãn
• Soi đáy mắt

Giai đoạn 3 – Đánh giá thị giác hai mắt (Bước 11-15)

Đánh giá khả năng phối hợp giữa hai mắt – yếu tố thường bị bỏ sót nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhìn rõ và sự thoải mái khi học tập của trẻ:

• Kiểm tra lác/lé
• Đánh giá hợp thị
• Kiểm tra thị lực lập thể
• Kiểm tra thuận năng điều tiết
• Đo biên độ điều tiết

Giai đoạn 4 – Kiểm soát cận thị chuyên sâu (Bước 16-24)

Đây là giai đoạn quyết định, nơi bác sĩ tổng hợp toàn bộ dữ liệu để đánh giá nguy cơ và xây dựng phác đồ điều trị riêng cho từng trẻ:

• Đo chiều dài trục nhãn cầu (MYAH)
• Chụp bản đồ giác mạc
• Đánh giá yếu tố nguy cơ tiến triển cận thị
• Lượng giá nguy cơ tiến triển cận thị
• Lập kế hoạch điều trị
• Tư vấn lựa chọn phương pháp kiểm soát cận thị
• Tư vấn chuyên sâu kiểm soát cận thị
• Tư vấn huấn luyện thị giác (Vision Therapy)
• Lập hồ sơ theo dõi & kế hoạch tái khám

Nhờ đo chính xác chiều dài trục nhãn cầu bằng thiết bị MYAH kết hợp bản đồ giác mạc, bác sĩ tại Mercy có thể lượng giá nguy cơ tiến triển cận thị của từng trẻ một cách khách quan, thay vì chỉ dựa trên độ cận đo được tại một thời điểm.

5. Các phương pháp kiểm soát cận thị được tư vấn sau khi thăm khám

Sau khi hoàn tất 24 bước đánh giá, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phù hợp với độ tuổi, tốc độ tiến triển và điều kiện sinh hoạt của từng trẻ. Một số phương pháp phổ biến hiện nay gồm:

• Ortho-K (kính áp tròng chỉnh hình giác mạc): đeo vào ban đêm, giúp trẻ nhìn rõ ban ngày mà không cần đeo kính gọng, đồng thời hỗ trợ làm chậm tốc độ tăng độ.
• Tròng kính kiểm soát cận thị chuyên biệt: thiết kế quang học đặc biệt giúp hỗ trợ kiểm soát tiến triển ngay cả khi trẻ đeo kính gọng thông thường.
• Atropine nồng độ thấp: thuốc nhỏ mắt kê đơn, cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi sát trong suốt quá trình sử dụng.
• Huấn luyện thị giác (Vision Therapy): áp dụng cho các trường hợp có vấn đề về phối hợp hai mắt, giúp cải thiện chất lượng thị giác song song với việc kiểm soát độ cận.

Việc lựa chọn phương pháp nào, hoặc kết hợp nhiều phương pháp, cần dựa trên kết quả thăm khám cụ thể và chỉ định của bác sĩ chuyên kho, không có một giải pháp chung phù hợp cho mọi trẻ.

6. Vì sao nên chọn Mercy Vision Care Center

Một buổi khám kiểm soát cận thị tại Mercy không dừng lại ở việc đo độ và cắt kính. Trong suốt buổi khám, con sẽ được:

• Bác sĩ chuyên khoa Mắt trực tiếp thăm khám và tư vấn, thay vì chỉ làm việc với kỹ thuật viên đo khúc xạ
• Đánh giá thị lực, khúc xạ chuyên sâu theo quy trình 12+1 bước, đảm bảo kết quả đo chính xác trước khi đưa ra bất kỳ chỉ định nào
• Đánh giá các yếu tố liên quan đến nguy cơ tăng độ và tiến triển cận thị, giúp xác định trẻ nào cần can thiệp sớm, trẻ nào chỉ cần theo dõi định kỳ
• Đánh giá mức độ phù hợp với tròng kiểm soát cận thị, Ortho-K và các giải pháp khác, để phương pháp được lựa chọn thực sự phù hợp với tình trạng mắt và sinh hoạt của từng trẻ, không áp dụng rập khuôn
• Lập hồ sơ theo dõi tiến triển cận thị và kế hoạch tái khám định kỳ, để hiệu quả kiểm soát được đánh giá liên tục qua từng lần khám, chứ không chỉ dừng lại sau buổi tư vấn đầu tiên

Đừng đợi đến khi trẻ tăng độ mới bắt đầu tìm hiểu phương pháp kiểm soát. Đưa trẻ đến Mercy Vision Care Center để được thăm khám theo quy trình 24 bước cá nhân hóa, xác định chính xác nguy cơ tiến triển và nhận phác đồ phù hợp từ bác sĩ chuyên khoa.

• Hotline: 079 609 1979
• Địa chỉ:
  • CN1: Số 289B Điện Biên Phủ, Phường Xuân Hoà, TP.HCM.
  • CN2: Số 1A Đường 3 Tháng 2, Phường Vườn Lài, TP.HCM.
  • CN3: Số 3 Đường số 17A, P. An Lạc, TP. HCM (Bệnh viện Quốc tế CIH)